Lai Châu hướng dẫn triển khai Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg về đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP

Theo hướng dẫn, sản phẩm tham gia đánh giá, phân hạng OCOP được chia thành 06 nhóm gồm: thực phẩm; đồ uống; dược liệu và sản phẩm từ dược liệu; hàng thủ công mỹ nghệ; sinh vật cảnh; dịch vụ du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái và điểm du lịch. Đối tượng tham gia là các hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp nhỏ và vừa, trang trại, hộ sản xuất, hộ gia đình có đăng ký kinh doanh; đối với nhóm sản phẩm du lịch còn bao gồm các hội, hiệp hội, trung tâm điều hành hoặc các tổ chức tương đương.

Điểm nổi bật của Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg là quy định cụ thể, đồng bộ về hồ sơ và quy trình đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP. Theo đó, chủ thể OCOP phải chuẩn bị đầy đủ 01 bộ hồ sơ giấy và 01 bộ hồ sơ điện tử, gồm Phiếu đăng ký tham gia đánh giá, Báo cáo tự đánh giá sản phẩm cùng các tài liệu minh chứng theo quy định. Đối với sản phẩm đăng ký nâng hạng, hồ sơ phải thể hiện rõ những nội dung đã được cải tiến, nâng cao so với lần công nhận trước. Đối với sản phẩm đăng ký đánh giá, phân hạng lại, chủ thể cần cập nhật đầy đủ những thay đổi về vùng nguyên liệu, quy trình sản xuất, công nghệ, bao bì, nhãn mác, công bố chất lượng, kết quả kiểm nghiệm, thị trường tiêu thụ, sản lượng, doanh thu và các giấy tờ pháp lý còn hiệu lực. Đặc biệt, hồ sơ đánh giá lại phải được nộp trong khoảng thời gian từ 180 ngày đến 120 ngày trước khi giấy chứng nhận OCOP hết thời hạn.

Quy trình đánh giá cũng được quy định rõ trách nhiệm của từng cấp. Sau khi tiếp nhận hồ sơ, trong thời hạn 15 ngày làm việc, UBND cấp xã có trách nhiệm kiểm tra, rà soát thành phần hồ sơ; đánh giá nguồn gốc nguyên liệu, tỷ lệ sử dụng nguyên liệu và lao động địa phương, nguồn gốc ý tưởng sản phẩm, giá trị văn hóa, tri thức bản địa và các yếu tố tạo nên bản sắc của sản phẩm; đồng thời đối chiếu các tài liệu minh chứng theo Bộ tiêu chí OCOP. Đối với những hồ sơ đáp ứng yêu cầu, UBND cấp xã lập báo cáo đánh giá, ban hành văn bản đề nghị và chuyển hồ sơ về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổ chức đánh giá, phân hạng theo quy định.

Ở cấp tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường là cơ quan thường trực tiếp nhận, rà soát hồ sơ, tham mưu Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP tỉnh tổ chức đánh giá theo đúng quy trình. Đối với các sản phẩm đạt từ 90 điểm trở lên, sau khi được Hội đồng cấp tỉnh thống nhất sẽ được đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đánh giá, công nhận sản phẩm OCOP cấp quốc gia (5 sao).

Một nội dung cần đặc biệt lưu ý là việc đánh giá, phân hạng lại các sản phẩm OCOP đã hết thời hạn công nhận. Do quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc bàn giao, lưu trữ hồ sơ tại một số địa phương chưa đầy đủ. Vì vậy, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các xã, phường và các chủ thể OCOP chủ động rà soát, cung cấp hồ sơ của lần đánh giá gần nhất để làm căn cứ đối chiếu. Trường hợp hồ sơ bị thất lạc hoặc không còn đầy đủ, cần phối hợp xây dựng lại hoàn chỉnh một bộ hồ sơ theo quy định hiện hành như đối với sản phẩm đăng ký mới, bảo đảm đầy đủ tài liệu và minh chứng phục vụ công tác đánh giá, phân hạng.

Bên cạnh việc hướng dẫn trình tự, thủ tục thực hiện, Sở Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý các địa phương và chủ thể OCOP cần quan tâm hoàn thiện các tiêu chí bắt buộc theo Bộ tiêu chí OCOP mới, như: hoàn thiện hồ sơ pháp lý, công bố chất lượng sản phẩm, bảo đảm điều kiện an toàn thực phẩm, đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc, đầu tư mẫu mã, bao bì, nhãn hàng hóa, phát triển câu chuyện sản phẩm, mở rộng thị trường tiêu thụ và tăng cường hoạt động xúc tiến thương mại. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và gia tăng khả năng cạnh tranh của sản phẩm OCOP trên thị trường.

Việc triển khai Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg không chỉ tạo sự thống nhất trong công tác đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP mà còn là cơ hội để các chủ thể sản xuất tiếp tục hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, phát huy giá trị tài nguyên bản địa và bản sắc văn hóa của từng địa phương. Qua đó, góp phần xây dựng các sản phẩm OCOP ngày càng chuyên nghiệp, có sức cạnh tranh cao, đáp ứng nhu cầu thị trường, tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân và đóng góp tích cực vào mục tiêu phát triển kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới bền vững trên địa bàn tỉnh Lai Châu.

Chi tiết hướng dẫn tại đây!